Emshir ry-heet

Ass Wikipedia.
Gow gys: stiureydys, ronsee

Ayns grammeydys, ta emshir ry-heet çheet er cummaghyn grammeydagh ta cowraghey ny ta shin jerkal haghyrys eh erreish da traa ennagh elley. Ayns corys jarroo-emshir, shen ny haghyrys erreish da nish. Ayns corys emshir chonastagh, shen ny haghyrys erreish da taghyrt ennagh elley, my t'eshyn er ngoll shaghey hannah, goll er taghyrt nish, ny ry-heet foast.

Gaelg[reagh]

Ta tree aghtyn dy chowraghey y traa ry-heet 'sy Ghaelg.

Cummaghyn yn-filleydagh[reagh]

Ta cummey yn-filleydagh y vreear jannoo ymmyd jeh'n jerrey -ee ayns breearyn reiltagh, agh ta cooishyn er lheh ayn.

  • Kionnaghey → Kionnee eh feill.
  • Cur → Ver ee shilley orroo.
  • Goll → Hed ad dys yn chruinnaght.

Ta cummey yn-filleydagh obbalagh y vreear jannoo ymmyd jeh'n jerrey -ee ayns breearyn reiltagh, as ta boggaghys ec y toshiaght, agh ta cummaghyn er lheh ec kuse dy vreearyn neureiltagh. Ta'n meer obbalagh cha roish y vreear,

  • Kionnaghey → Cha chionnee eh feill.
  • Cur → Cha der ee shilley orroo.
  • Goll → Cha jed ad dys yn chruinnaght.

Cummaghyn ym-loayrtagh[reagh]

Ta cummaghyn ym-loayrtagh ry-heet 'sy Ghaelg jeant liorish jannoo ny ve, as keeall er lheh ec y daa. Ta cummaghyn jannoo cowraghey taghyrtyn, as ta cummaghyn ve cowraghey grooish immeeaght (ny vees goll er foast ec traa er lheh).

  • Kionnaghey → Nee eh kionnaghey feill (mairagh).
  • Cur → Nee ee cur shilley orroo (tra vees traa eck).
  • Goll → Nee ad goll dys yn chruinnaght (Jemayrt).
  • Kionnaghey → Bee eh kionnaghey feill (ec y traa shen).
  • Cur → Bee ee cur shilley orroo (cha nel 'sy thie eck).
  • Goll → Bee ad goll dys yn chruinnaght (myr shen, cha nod ad çheet da'n thie ayd).

Cummaghyn conastagh[reagh]

Ta cummey conastagh jarrooagh ry-heet er lheh 'sy Ghaelg myrgeddin.

  • She Breeshey vees çheet da'n chruinnaght.
  • She Breeshey higgys da'n chruinnaght.
  • Cha s'aym my faagys ad roish jinnair.
  • Ta mee shickyr dy vees ad thie noght.

Cha nel cummey conastagh obbalagh ayn; ta'n cummey ry-heet cadjin ayn raad vees eh.

  • She Breeshey nagh nee çheet da'n chruinnaght.
  • Cha nee Breeshey nagh jig da'n chruinnaght.
  • Ta fys aym nagh daagee ad roish jinnair.
  • Ta mee shickyr nagh bee ad thie noght.

Ta ymmyd jeant jeu marish y cheilley.

  • Beemayd jannoo turrys 'sy Rank tra vees oo arraghey thie.
  • Bee'm tarroogh oie Jelune, agh nee Breeshey çheet da'n thie cloie mayrt.
  • Nee'm çhellvaney tra ta mee shickyr dy bee ad thie. (ta ta bentyn rish barel ec y traa t'ayn)
  • Nee'm çhellvaney tra vees ad thie.