Jump to content

Finnlynn

Pobblaght Innlynn
Suomen tasavalta (Finnlynnish)
Republiken Finland (Soolynnish)
BrattaghArmys
Arrane ashoonagh: “Maamme” (Finnlynnish)
“Vårt land” (Soolynnish)
“Y Thalloo Ain”
Preeu-valley
(as y balley smoo)
Helsinki
60°10′15″N 24°56′15″E / 60.170833333333°N 24.9375°E / 60.170833333333; 24.9375
Çhengaghyn oikoil
Çhengaghyn ardjynagh er enney
ReiltysPobblaght pharlamaidagh unnaneagh
• EaghtyraneAlexander Stubb[1]
• Ard-vinishterPetteri Orpo[2]
Çhionnal slattyssaghParlamaid Innlynn
Seyrsnys veih Impiraght y Roosh
• Hene-reiltys29 Mayrnt 1809
• Fogrit magh6 Mee ny Nollick 1917
• Er enney4 Jerrey Geuree 1918
Eaghtyr
• Yn clane338,478.34 km2 
130,687 mi ker 
• Ushtey (%)10.0
Earroo yn phobble
• Ooley-pobble 2025▲5,652,881[3]
• Coontey-pobble 19504,029,803[4]
• Glooaght16.7/km2 
43.3/mi ker
LTS (CCC)Ooley 2008
• Yn clane$191.406 billoon[5] (52h)
• Yn dooinney$36,320[5] (12h)
LTS (ennymagh)Ooley 2022
• Yn claneLeodaghey $280.826 billoon[6]
• Yn dooinney$50,472 
Gini (2019)27.7 (anchorrymid injil)[7]
ALD (2021)Ardjaghey 0.94 (feer ard)[8]
ArgidEuro (€) (EUR)[a]
Cryss hraaUTC+02:00 (EET)
• Sourey (THHL)UTC+03:00 (EEST)
Coad çhellvane+358
Coad ISO 3166FI
TLD yn eddyr-voggyl.fi, .ax[b]
finland.fi/
Pielinen

Ta Finnlynn, ny Pobblaght Finnlynn dy h-oikoil (Finnlynnish: Suomi; Soolynnish: Finland), ny çheer Nordagh as ny deynlaght ta ny soie ayns ard Finn-Loghlinagh yn Oarpey Hwoaie. T'ee çhemmit liorish y Toolynn da'n sheear, liorish y Roosh da'n shiar, as liorish Norlynn da'n twoaie, as ta'n Estaan soit da'n jiass tessen Lhoob Innlynn. She Helsinki preeu-valley ny çheerey.

Ta mygeayrt 5.3 millioonyn dy 'leih cummal ayns Finnlynn, as ta'n chooid smoo jeu cummal ayns cooid yiass y çheer. T'ee ny hoghtoo çheer smoo 'syn Oarpey rere eaghtyr as ny çheer chummaltit sloo 'syn Unnaneys Oarpagh. She Finnlynnish çhengey ny mayrey ec y chooid smoo jeh pobble ny çheerey, as y çhengey shen ny çhengey Inn-Oogragh ta bentyn rish yn Estoinish, as fer jeh kiare çhengaghyn oikoil yn Unnaneys Oarpagh nagh vel nyn jengaghyn Ind-Oarpagh. She yn Toolynnish y nah hengey oikoil 'sy çheer as ee ny çhengey ghooghyssagh son 5.5% jeh pobble ny çheerey.[9] Ta Finnlynn ny pobblaght ard-whaiylagh gheynlagh lesh reiltys ta soit ayns Helsinki son y chooid smoo as reiltyssyn ynnydagh ayns 348 baljaghtyn.[10] Ta millioon dy 'leih cummal ayns ard Helsinki Vooar (as yn ard shen goaill stiagh Helsinki, Espoo, Kauniainen, as Vantaa), as ta treeoo jeh LTS ny çheerey er ny ghientyn 'syn ard shen. Ta ard-valjyn mooarey elley goaill stiagh lheid as Tampere, Turku, Oulu, Jyväskylä, Kuopio, as Lahti.

Dy shendeeagh va Finnlynn ny cooid jeh'n Toolynn as veih'n vlein 1809 v'ee ny h-Ard-Diucaght hene-reiltagh ayns Impiraght y Roosh. Va seyrsnys Innlynn veih'n Roosh fogrit magh ayns 1917 as haghyr caggey theayagh ny lurg, as caggaghyn noi'n Unnaneys Soveidjagh as y Ghermaan Natseeagh lurg shen. Car y Chaggey Feayr va polasee oikoil neaghtyragh ec Finnlynn. Hie Finnlynn stiagh ayns ny h-Ashoonyn Unnaneysit ayns 1955, 'syn RCTL ayns 1969, yn Unnaneys Oarpagh ayns 1995, as cryss yn oarey veih toshiaght yn argid noa.

Noteyn

[reagh | reagh y bun]
  1. ↑ Va'n markka Finnlynnagh ymmydit roish 2002
  2. ↑ Ta .eu ymmydit myrgeddin, myrane lesh çheeraghyn elley yn Unnaneys Oarpagh. Ta .ax ymmydit ayns Ellanyn Åland.

Imraaghyn

[reagh | reagh y bun]
  1. ↑ "President of the Republic of Finland".
  2. ↑ "valtioneuvosto.fi".
  3. ↑ "Key figures on population by Area, Information and Year" (ayns Baarle). Feddynit er 21 Averil 2026.
  4. ↑ 1950 Population census: volume I (PDF) (ayns Finnlynnish), Helsinki: Statistics Finland, 1956, Wikidata Q117797559
  5. 1 2 "Finland" (ayns Baarle). International Monetary Fund. Feddynit er 2009-10-01.
  6. ↑ "data.worldbank.org". World Bank. Feddynit er 26 Luanistyn 2023.
  7. ↑ "data.worldbank.org".
  8. ↑ "Human Development Report". Human Development Report. 2022.
  9. ↑ "The population of Finland in 2006". Statistics Finland. 2006-12-31. Feddynit er 2007-09-04.
  10. ↑ "Local Finland – Front page". Local Finland. Helsinki: The Association of Finnish Local and Regional Authorities. Feddynit er 9 Jerrey Geuree 2009.

64°N 26°E / 64°N 26°E / 64; 26