Jump to content

Monaco

Veih Wikipedia.
Prinsaght Monaco
Principauté de Monaco (Frangish)
BrattaghArmys
Jarroo-raa: “Deo Juvante” (Ladjyn)
“Lesh Cooney Yee”
Arrane ashoonagh: “Hymne Monégasque” (Frangish)
“Hymn Monaco”
Preeu-valleyMonaco
43°43′52″N 7°25′12″E / 43.731111111111°N 7.42°E / 43.731111111111; 7.42
Çhengey oikoilFrangish[1]
Çhengaghyn cadjin
ReiltysMonarkaght lieh-vunraghtoil pharlamaidagh unnaneagh
• PrinseAlbert II
• Shirveishagh SteatChristophe Mirmand
Çhionnal slattyssaghY Choonseil Ashoonagh
Neuchrogheydys
• Reeraghtys Grimaldi (fo kionedeeaght Phobblaght Genova)8 Jerrey Geuree 1297
• veih Impiraght y Rank17 Boaldyn 1814
• Ny Conaantyn Frangagh-Monacagh2 Toshiaght Arree 1861
• Bunraght5 Jerrey Geuree 1911
Eaghtyr
• Yn clane2.08 km2 
1 mi ker 
Earroo yn phobble
• Ooley-pobble 2025▲38,857[2]
• Glooaght18,681.2/km2 
48,384.2/mi ker
LTS (CCC)Ooley 2015
• Yn clane$7.672 billoon 
• Yn dooinney$115,700 
LTS (ennymagh)Ooley 2021
• Yn clane$8.596 billoon[3]
• Yn dooinney$219,570 
ArgidEuro (€) (EUR)
Cryss hraaUTC+01:00 (CET)
• Sourey (THHL)UTC+02:00 (CEST)
Coad çhellvane+377
Coad ISO 3166MC
TLD yn eddyr-voggyl.mc
www.mairie.mc/
www.gouv.mc/

Ta Monaco, ny Prinsaght Monaco[a] ny steat ard-valjagh veg 'syn Oarpey Heear er coose hwoaie meanagh ny Meanvooir, as joarey eck lesh y Rank er tree çheughyn, as ny soie mygeayrt 16 km veih'n Iddaal. Ta'n çheer beggan ny sloo na 2 km² er eaghtyr lesh begnagh 33,000 cummaltee. Ta Monaco ny çheer smoo cummaltit rere glooaght y phobble 'sy theihll, as t'ee ny çheer Frangish sloo 'sy theihll. She Monaco ennym ny çheerey myrane lesh ennym y phreeu-valley. Dy mennick t'eh er credjal dy vel ee ny pargys-keesh, as ta shiartanse dy ny cummaltee nyn gummaltee feer verçhagh as ad çheet ass çheeraghyn joarree. Ta yn sleih shen jannoo seose mooar-chooid jeh'n sleih-earroo ec mygeayrt 84% earroo yn phobble.[4]

Ta Monaco ny reeriaght vunraghtoil as ny prinsaght, as she y Flah Albert II fer toshee yn steat. Ta Monaco er ny ve reirit ec Reeraghtys Grimaldi veih'n vlein 1297, as va seyrsnys y steat currit er enney dy h-oikoil liorish ny Conaantyn Frangagh-Monacagh 'sy vlein 1861. Faagail magh dy vel Monaco ny steat seyr, ta coadey ny çheerey ny reggyrtys Frangagh. Cha nel Monaco ny h-oltey jeh'n Unnaneys Oarpagh agh ta'n oarey eck myr argid cadjin ny çheerey.

Noteyn

[reagh | reagh y bun]
  1. ↑ Frangish: Principauté de Monaco; Monacish: Prinçipatu de Mu̍negu; Ligoorish: Prinçipato de Mónego; Ocsitaanish: Principat de Mónegue; Iddaalish: Principato di Monaco

Imraaghyn

[reagh | reagh y bun]
  1. ↑ "Constitution de la Principauté". Coonseil y Reiltys. Er ny hashtey veih y lhieggan bunneydagh er 22 Jerrey Souree 2011. Feddynit er 22 Boaldyn 2008.
  2. ↑ "imsee.mc".
  3. ↑ "data.worldbank.org". World Bank. Feddynit er 26 Luanistyn 2023.
  4. ↑ (Baarle) Rheynn y Steat S.U. Per capita purchasing power parity GDP (US dept. of State 2006 est.): $30,000