Yn Fainagh
| Yn Fainagh | |
|---|---|
| Ennym 'sy Ladjyn | Auriga |
| Aagherrid | Aur[1] |
| Gienneydagh | Aurigae |
| Cowrey-oaylleeaght | |
| Kiart-irree | 04h 37m 54.4293s–07h 30m 56.1899s[2] |
| Jee-chleayney | 56.1648331°–27.8913116°[2] |
| Eaghtyr | 657 keim cherrinagh Rhenk: 21d |
| Ard-rollageyn | 5, 8 |
| Earroo rollageyn Bayer/Flamsteed | 65 |
| Rollageyn ny s'gilley na 3m | 4 |
| Rollageyn ny s'niessey na 10 pc | 2 |
| Rollage s'gilley | Capella (α Aur) (0.08m) |
| Rollage s'niessey da'n Dowan | QY Aur[3] |
| Reddyn Messier | 3[4] |
| Frassyn dreiggaghyn | |
| Çhemmal | y Mwannalagh, y Whing, y Tarroo, y Cubbyl as y Lynks |
| Ry-akin ec dowan-lheeadyn eddyr +90° as −40°. Share ry-akin ec 21:00 (9 l.m.) car Toshiaght Arree. | |
She co-hollys rollageagh 'sy lieh-sfeyr niauoilagh hwoaie eh yn Fainagh (ny Auriga 'syn ennym Ladjynagh echey). V'eh coontit mastey ny 48 co-hollys rollageagh va listit lesh y rollageyder Greagagh Ptolemy 'sy 2h eash BNJ as t'eh coontit jiu mastey ny 88 co-hollys rollageagh noa-emshiragh ta enmysit lesh yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh. Ta'n ennym Ladjynagh echey ("y faineyder") kianglt rish ram sleih feayn-skeealleydagh, lheid as Erichthonius as Myrtilus. Ta'n Fainagh shassoo magh ny share car fastyryn geuree 'sy lieh-chruinney hwoaie, cur liorish queig co-hollys rollageagh elley as rollageyn oc ayns asteraght Shey-lhiattaghan y Gheuree. Kyndagh rish y jee-chleayney twoaieagh echey, cha nel y Fainagh slane ry-akin ny s'odjey jiass na −34°; son fakideryn ny s'odjey jiassagh, t'eh ny lhie lieh-ayrn, ny slane, fo oirr ny cruinney. She co-hollys rollageagh mooar eh ta 657 keim cherrinagh er eaghtyr, ny lieh-eaghtyr y Pheisht Ushtey.
Y rollage s'gilley ayn, Capella, she corys yl-rollageagh quaagh t'eh ta coontit mastey ny rollageyn s'gilley 'sy seyr oie. She rollage chaghlaaee anaasagh eh Beta Aurigae as s'mooar s'jeean ny studeyryssyn t'er ny ve jeant er Epsilon Aurigae, rollage yeesoil dooree foddey-earishagh ta faggys dooin. Kyndagh rish y toiaghey echey faggys da Raad Mooar Gorree geuree, shymmey çhaglym foshlit gial ta soit çheusthie jeh ny joaraghyn echey, goaill stiagh M36, M37, as M38, targadyn feer chadjin da rollageyderyn amateyragh. Cur liorish shen, ta neeal kianglt rish y rollage chaghlaaee AE Aurigae, Neeal y Rollage Ailagh, shassoo magh dy geyre.
'Sy rollageydys Sheenagh, va rollageyn yn Ainagh goit stiagh ayns ram co-hollyssyn rollageagh, goaill stiagh fainee niauoilagh ny h-impiryn va jeant seose ass ny rollageyn s'gilley jeh'n cho-holly rollageagh. She moir da raadee ny h-Aurigidyn, ny h-Aurigidyn Zeta, ny h-Aurigidyn Delta, as ny h-Aurigidyn Iota sheiltynit.
Jallooyn y cho-hollys rollageagh
[reagh | edit source]-
Co-hollys rollageagh yn Ainagh myr ta ry-akin da'n tooill.
-
Neeal y Rollage Ailagh (IC 405), as e naboo IC 410, liorish AE Aurigae ta soilshaghey yn slane neeal.
-
Jalloo IC 417 veih Mount Lemmon SkyCenter.
-
Y neeal remlad yl-nova veih Simeis 147 ny yn Neeal Spaghetti.
Imraaghyn
[reagh | edit source]Symnaghyn
[reagh | edit source]- ↑ Russell 1922, dg. 469.
- ↑ a b IAU, The Constellations, Auriga.
- ↑ RECONS, The 100 Nearest Star Systems.
- ↑ Bakich 1995, dg. 54.
Farraneyn-fys
[reagh | edit source]- Bakich, Michael E. (1995). The Cambridge Guide to the Constellations. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-44921-2.
- "Auriga constellation boundary". The Constellations. yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh. Er ny hashtey veih yn lhieggan bunneydagh er 2013-06-04. Feddynit magh er 4 Jerrey Souree 2012.
- "The 100 Nearest Star Systems". Research Consortium on Nearby Stars. 1 Jerrey Geuree 2012. Er ny hashtey veih yn lhieggan bunneydagh er 13 Boaldyn 2012. Feddynit magh er 23 Mean Souree 2012.
- Russell, Henry Norris (Jerrey Fouyir 1922). "The New International Symbols for the Constellations". Popular Astronomy. Ym-lioar 30. Bibcode: 1922PA.....30..469R.