Jump to content

Yn Kameelyan (co-hollys rollageagh)

Co-ordnaidyn: Kaart y speyr 11h 00m 00s, −80° 00′ 00″
Veih Wikipedia.
Yn Kameelyan 
Chamaeleon
Ennym 'sy LadjynChamaeleon
AagherridCha
GienneydaghChamaeleontis
Cowrey-oaylleeaghty kameelyan
Kiart-irree07h 26m 36.5075s13h 56m 26.6661s[1]
Jee-chleayney−75.2899170°–−83.1200714°[1]
Eaghtyr132 keim cherrinagh Edit the value on Wikidata
Rhenk: 79oo
Ard-rollageyn3
Earroo rollageyn Bayer/Flamsteed16
Rollageyn ny s'gilley na 3m0
Rollageyn ny s'niessey na 10 pc2
Rollage s'gilleyα Cha (4.05m)
Rollage s'niessey da'n DowanSCR 1138-7721
Reddyn Messier0
Frassyn dreiggaghyn0
Çhemmaly Whaillag, y Kiouyl, yn Eeast Etlee, y Boayrd, y Hoghtooane , as Ushag Phargys Edit the value on Wikidata
Ry-akin ec dowan-lheeadyn eddyr +7° as −90°.
Share ry-akin ec 21:00 (9 l.m.) car Averil.

She co-hollys rollageagh beg 'sy speyr yiass dowin eh yn Kameelyan (ny Chamaeleon 'syn ennym Ladjynagh echey). T'eh enmyssit ass y chameelyan, sorçh dy ialgheer. V'eh er ny veenaghey da'n chied cheayrt ec jerrey yn 16oo eash. She Alpha Chamaeleontis, ta 4.05 er mooadys baghtal, y rollage s'gilley.

Shennaghys

[reagh | reagh y bun]

She fer jeh'n daa cho-hollys rollageagh va crooit lesh Petrus Plancius veih baghtyn Pieter Dirkszoon Keyser as Frederick de Houtman.[2] V'eh er ny haishbyney da'n chied cheayrt er cruinnag niauoilagh 35 centimetreyn (14 oar) er crantessen as v'er ny hoilshaghey magh 'sy vlein 1597 (ny 1598) ayns Amsterdam lesh Plancius as Jodocus Hondius. She Johann Bayer va'n chied uraanografee dy hayrn y Kameelyan ayns atlas niauoilagh. She fer jeh shiartanse dy cho-hollyssn rollageagh va crooit lesh ronseyderyn Oarpagh car y 15oo as y 16oo eashyn ass rollageyn joarree yn lieh-sfeyr yiass.[3]

Rollageyn

[reagh | reagh y bun]

Ta kiare rollage gial 'sy Chameelyan ta croo cummey daiman çhionn mysh 10 keim veih'n phoull niauoilagh yiass as mysh 15 keim çheu yiass veih Acrux, rish yn essyl ta crooit lesh Acrux as Gamma Crucis. She rollage vane-daahit 4.1 er mooadys baghtal eh Alpha Chamaeleontis, ta soit 63 sollys-vlein veih'n Dowan. Beta Chamaeleontis, she rollage ghorrym-vane er daah as 4.2 er mooadys t'eh, 271 sollys-vlein veih'n Dowan. She rolley oawragh yiarg-ghaahit ta 4.1 er mooadys baghtal as ta 413 sollys-vlein veih'n Dowan eh Gamma Chamaeleontis. She Delta Chamaeleontis, rollage ghooblit lhean, y chied rollage ghial elley 'sy Chameelyan. She Delta2 Chamaeleontis, rollage ghorrym-ghaahit 4.4 er mooadys baghtal, y rollage s'gilley mastey yn daa rollage ayns Delta Chamaeleontis. She Delta1 Chamaeleontis, rollage oawragh oranje-vuigh er daah as 5.5 er mooadys, y cho-rollage smoo baiht ayn.[2]

Chammah's shen, ta'n Kameelyan cummal Cha 110913, rollage chrivassanagh er lheh ny proto-chorys rollageagh.

Reddyn dowin-speyrey

[reagh | reagh y bun]

'Sy vlein 1999, va çhaglym foshlit faggys dooin as bunnit er y rollage η Chamaeleontis feddynit magh. Ta'n çhaglym, ta enmyssit çhaglym Eta Chamaeleontis ny Mamajek 1, 8 millioonyn dy vleeantyn d'eash as t'eh ny lhie 316 sollys-vlein veih'n Dowan.[4]

Ta'n co-hollys rollageagh cummal ram bodjallyn co-vreneenagh (bodjallyn dorraghey yn Chameelyan) ta croo rollageyn T Tauri beg-ghloutagh. Ta'n ard-hroggalys bodjallagh soit mysh 400 dys 600 sollys-vlein veih'n Dowan as t'eh cummal gas as joan er jeihghyn dy housaneyn dy ghlout greiney. Y çhaglym dy rollageyn T Tauri as rollageyn aeg y torçh B, t'ad soit ayns bodjal y Chameelyan I as t'ad kianglt rish y neeal aahoilshaghey IC 2631.

Ta'n Kameelyan cummal un neeal planaidagh resoonagh baiht, NGC 3195. T'eh ry-akin lesh fodreayrtan as eh cha mooar er mooadys baghtal myr ta Jupiter.[2]

Galleree

[reagh | reagh y bun]

Jeeagh er neesht

[reagh | reagh y bun]

Imraaghyn

[reagh | reagh y bun]

Symnaghyn

[reagh | reagh y bun]
  1. 1 2 "Chamaeleon, constellation boundary" . The Constellations.. yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh.
  2. 1 2 3 Ridpath & Tirion 2017, dg. 118.
  3. Staal 1988, dg. 260.
  4. Luhman & Steeghs 2004, dg. 917.
  5. "An Active Centre". www.spacetelescope.org (ayns Baarle). Feddynit magh er 23 Mee ny Nollick 2019.{{cite web}}: CS1 maint: çhengey gyn enney (link)

Farraneyn-fys

[reagh | reagh y bun]
  • Ridpath, Ian; Tirion, Wil (2017), Stars and Planets Guide, Princeton University Press, ISBN 978-0-691-17788-5
  • Staal, Julius D.W. (1988), The New Patterns in the Sky: Myths and Legends of the Stars, The McDonald and Woodward Publishing Company, ISBN 0-939923-04-1
  • Luhman, K.L.; Steeghs, D. (2004), "Spectroscopy of Candidate Members of the η Chamaeleontis and MBM 12 Young Associations", The Astrophysical Journal (ayns Baarle), IOPscience, ym-l. 609, ear. 2, dgn. 917–924, arXiv:astro-ph/0403684, Bibcode:2004ApJ...609..917L, doi:10.1086/421291{{citation}}: CS1 maint: çhengey gyn enney (link)

Kianglaghyn magh

[reagh | reagh y bun]