Yn Whing (co-hollys rollageagh)
| Yn Whing | |
|---|---|
| Ennym 'sy Ladjyn | Perseus |
| Aagherrid | Per |
| Gienneydagh | Persei |
| Cowrey-oaylleeaght | |
| Kiart-irree | 3h |
| Jee-chleayney | +45° |
| Eaghtyr | 615 keim cherrinagh[1] Rhenk: 24oo |
| Ard-rollageyn | 19 |
| Earroo rollageyn Bayer/Flamsteed | 65 |
| Rollageyn ny s'gilley na 3m | 5 |
| Rollageyn ny s'niessey na 10 pc | 0 |
| Rollage s'gilley | α Per (Mirfak) (1.79m) |
| Rollage s'niessey da'n Dowan | 2MASS J0419+4233 |
| Reddyn Messier | 2 |
| Frassyn dreiggaghyn | |
| Çhemmal | y Rea, y Tarroo, y Fainagh, y Mwannalagh, Keeagh yn Assyl, y Ven Gheulit , as y Troorane |
| Ry-akin ec dowan-lheeadyn eddyr +90° as −35°. Share ry-akin ec 21:00 (9 l.m.) car Mee ny Nollick. | |
She co-hollys rollageagh 'sy speyr hwoaie ee yn Whing (ny Perseus 'syn ennym Ladjynagh echey ta enmyssit ass yn eniagh feayn-skeealleydagh Greagagh Perseus). T'eh coontit mastey ny 48 co-hollys rollageagh va listit lesh y rollageyder Greagagh Ptolemy 'sy nah eash,[2] as t'eh foast coontit mastey ny 88 co-hollys rollageagh ta enmyssit lesh yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh (URE).[3] T'eh soit faggys da shiartanse dy cho-hollyssyn rollageagh elley ta enmyssit 'sy Ladjyn ass feayn-skeealyn Shenn-Ghreagagh, goaill stiagh y Ven Gheulit 'sy neear as Keeagh yn Assyl 'sy twoaie. Chammah's shen, ta'n Whing çhemmal rish ny co-hollyssyn rollageagh as enmyn oc 'sy Ghaelg bentyn rish yn eirinys: y Rea as y Tarroo 'sy jiass, as y Fainagh 'sy niar. Ta'n Mwannalagh 'sy twoaie as y Troorane 'sy neear ny co-hollyssyn rollageagh elley ta çhemmal rish. Ayns atlassyn rollageagh eigsoylagh 'sy 19oo eash leah, va'n Whing er ny haishbyney myr Perseus as eh gymmyrkey kione jee-chorpit Medusa,[4] as va'n asteraght enmyssit ry-cheilley myr Perseus et Caput Medusae;[5] agh cha row yn ennym shen feer chadjin rieau.
Ta plaaney co-rollageyssagh Raad Mooar Gorree goll trooid y Whing. Y sur-oawr Alpha Persei (ta enmyssit Mirfak chammah), t'eh ny rollage s'gilley 'sy cho-hollys rollageagh as eh 1.79 er mooadys baghtal. T'eh, cur liorish ram jeh ny rollageyn mygeayrt-y-mysh, coontit myr olteynyn y çhaglym foshlit ta enmyssit Çhaglym Alpha Persei. Ansherbee, she Algol (Beta Persei) y rollage smoo ard-ghooagh ayn, as eh kiaglt rish feayn-skeealyn drogh-aaishnagh kyndagh rish e chaghlaays ta ry-akin da'n tooill. Agh, cha nee rollage chaghlaaee undinagh t'eh, agh rollage yeesoil eclipsagh. Ta coryssyn rollageagh ard-ghooagh elley 'sy Whing goaill stiagh X Persei, corys jeesoil ta cummal rollage naeearaneagh, as GK Persei, nova ren roshtyn baare e vooadys er 0.2 'sy vlein 1901. Va'n Çhaglym Dooblit, ta jeant ass daa haglym foshlit, er enney lesh ny Shenn Heenee. Ta Çhaglym y Whing (Abell 426), çhaglym co-rollageyssagh feer ghloutagh, soit 250 millioon dy hollys-vleeantyn veih'n Dowan. Chammah's shen, taa raadee yn rass dreigaghyn bleinoil ta enmyssit ny Perseidyn soit 'sy Whing.
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ Reference URL: http://www.ianridpath.com/constellations1.htm.
- ↑ Graßhoff, G. (2005). The History of Ptolemy's Star Catalogue. Springer. dg. 36. ISBN 978-1-4612-4468-4.
- ↑ "The Constellations". yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh. Er ny hashtey veih yn lhieggan bunneydagh er 28 Jerrey Geuree 2023. Feddynit magh er 29 Luanistyn 2015.
- ↑ Ridpath, I. "Urania's Mirror c.1825 – Ian Ridpath's Antique Star Atlases". Feddynit magh er 15 Jerrey Fouyir 2015.
- ↑ Allen, R. H. (1963). Star Names: Their Lore and Meaning. York Noa: yn Douvyr. dg. 330.
Kianglaghyn magh
[reagh | reagh y bun]- The Deep Photographic Guide to the Constellations: Perseus (ayns Baarle)
- Y Whing so-chriggaragh
- . Encyclopædia Britannica (ayns Baarle) (11d ln.). 1911.
{{cite kicklipaid}}: CS1 maint: çhengey gyn enney (link)