Jump to content

Yn Whing (co-hollys rollageagh)

Co-ordnaidyn: Kaart y speyr 03h 00m 00s, +45° 00′ 00″
Veih Wikipedia.
Yn Whing 
Perseus
Ennym 'sy LadjynPerseus
AagherridPer
GienneydaghPersei
Cowrey-oaylleeaght
Kiart-irree3h
Jee-chleayney+45°
Eaghtyr615 keim cherrinagh[1] Edit the value on Wikidata
Rhenk: 24oo
Ard-rollageyn19
Earroo rollageyn Bayer/Flamsteed65
Rollageyn ny s'gilley na 3m5
Rollageyn ny s'niessey na 10 pc0
Rollage s'gilleyα Per (Mirfak) (1.79m)
Rollage s'niessey da'n Dowan2MASS J0419+4233
Reddyn Messier2
Frassyn dreiggaghyn
Çhemmaly Rea, y Tarroo, y Fainagh, y Mwannalagh, Keeagh yn Assyl, y Ven Gheulit , as y Troorane Edit the value on Wikidata
Ry-akin ec dowan-lheeadyn eddyr +90° as −35°.
Share ry-akin ec 21:00 (9 l.m.) car Mee ny Nollick.

She co-hollys rollageagh 'sy speyr hwoaie ee yn Whing (ny Perseus 'syn ennym Ladjynagh echey ta enmyssit ass yn eniagh feayn-skeealleydagh Greagagh Perseus). T'eh coontit mastey ny 48 co-hollys rollageagh va listit lesh y rollageyder Greagagh Ptolemy 'sy nah eash,[2] as t'eh foast coontit mastey ny 88 co-hollys rollageagh ta enmyssit lesh yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh (URE).[3] T'eh soit faggys da shiartanse dy cho-hollyssyn rollageagh elley ta enmyssit 'sy Ladjyn ass feayn-skeealyn Shenn-Ghreagagh, goaill stiagh y Ven Gheulit 'sy neear as Keeagh yn Assyl 'sy twoaie. Chammah's shen, ta'n Whing çhemmal rish ny co-hollyssyn rollageagh as enmyn oc 'sy Ghaelg bentyn rish yn eirinys: y Rea as y Tarroo 'sy jiass, as y Fainagh 'sy niar. Ta'n Mwannalagh 'sy twoaie as y Troorane 'sy neear ny co-hollyssyn rollageagh elley ta çhemmal rish. Ayns atlassyn rollageagh eigsoylagh 'sy 19oo eash leah, va'n Whing er ny haishbyney myr Perseus as eh gymmyrkey kione jee-chorpit Medusa,[4] as va'n asteraght enmyssit ry-cheilley myr Perseus et Caput Medusae;[5] agh cha row yn ennym shen feer chadjin rieau.

Ta plaaney co-rollageyssagh Raad Mooar Gorree goll trooid y Whing. Y sur-oawr Alpha Persei (ta enmyssit Mirfak chammah), t'eh ny rollage s'gilley 'sy cho-hollys rollageagh as eh 1.79 er mooadys baghtal. T'eh, cur liorish ram jeh ny rollageyn mygeayrt-y-mysh, coontit myr olteynyn y çhaglym foshlit ta enmyssit Çhaglym Alpha Persei. Ansherbee, she Algol (Beta Persei) y rollage smoo ard-ghooagh ayn, as eh kiaglt rish feayn-skeealyn drogh-aaishnagh kyndagh rish e chaghlaays ta ry-akin da'n tooill. Agh, cha nee rollage chaghlaaee undinagh t'eh, agh rollage yeesoil eclipsagh. Ta coryssyn rollageagh ard-ghooagh elley 'sy Whing goaill stiagh X Persei, corys jeesoil ta cummal rollage naeearaneagh, as GK Persei, nova ren roshtyn baare e vooadys er 0.2 'sy vlein 1901. Va'n Çhaglym Dooblit, ta jeant ass daa haglym foshlit, er enney lesh ny Shenn Heenee. Ta Çhaglym y Whing (Abell 426), çhaglym co-rollageyssagh feer ghloutagh, soit 250 millioon dy hollys-vleeantyn veih'n Dowan. Chammah's shen, taa raadee yn rass dreigaghyn bleinoil ta enmyssit ny Perseidyn soit 'sy Whing.

Imraaghyn

[reagh | reagh y bun]
  1. Reference URL: http://www.ianridpath.com/constellations1.htm.
  2. Graßhoff, G. (2005). The History of Ptolemy's Star Catalogue. Springer. dg. 36. ISBN 978-1-4612-4468-4.
  3. "The Constellations". yn Unnaneys Rollageydagh Eddyrashoonagh. Er ny hashtey veih yn lhieggan bunneydagh er 28 Jerrey Geuree 2023. Feddynit magh er 29 Luanistyn 2015.
  4. Ridpath, I. "Urania's Mirror c.1825 – Ian Ridpath's Antique Star Atlases". Feddynit magh er 15 Jerrey Fouyir 2015.
  5. Allen, R. H. (1963). Star Names: Their Lore and Meaning. York Noa: yn Douvyr. dg. 330.

Kianglaghyn magh

[reagh | reagh y bun]