Shliggagh
Ass Wikipedia.
| Shliggagh Sligo (en) Sligeach (ga) |
|||
Y Thie Quaiyllagh |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
| Reiltys | |||
| Çheer: | |||
| Queiggey: | |||
| Coontae: | Shliggagh | ||
| Meoir: | Veronica Cawley | ||
| Staydraa | |||
| Eaghtyr: | 12.9 km²[1] | ||
| Yrjid: | 13 m | ||
| Earroo yn phobble: | 19,402 (2006)[1] | ||
| Glooaght: | 1,387/km² | ||
| Coad çhellvane: | +353 71 | ||
| Traa ynnydagh: | GMT | ||
| www.sligoborough.ie | |||
Ta Shliggagh (Yernish: Sligeach, Baarle: Sligo) ny valley countee jeh Coontae Shliggee ayns Pobblaght Nerin. Ta'n balley ny valley corpagh as ta kaart baljagh as meoir echey. T'eh ny nah ard baljagh smoo ayns Queiggey Connaghtey lurg Galliu.[2] Ta ny h-undinyssyn Undinys Çhaghnoaylleeaght, Shliggagh as Colleish Ainelag Noo soit 'sy valley.
Cummal |
[reaghey] Shennaghys
Ta'n ennym Yernish "Sligeagh" - as eh çheet er boayl shliggagh - çheet magh ass ymmodys eeastyn shliggagh ta feddynit 'syn awin as 'syn inver eck, as ass ny 'thorranyn shliggee' lhean ny ass ny buill aarlagh vee jeh'n Eash Chloaie ta 'sy naboonys.[3][4] Va'n ennym Sligeach currit er yn awin ta roie trooid y valley dy bunneydagh, agh nish ta'n ennym Garbhóg currit urree.[5][4] Ta lettyryn Ordnance Survey ny bleeaney 1836 gra dy row "laaidyn cairt dy shliggee feddynit fo-halloo ayns ram buill çheusthie jeh'n valley raad dy vel thieyn nyn lhie nish". Ec y traa shen va shliggee cleiyit rish troggalaght undinyn da thieyn. Va'n slane ard, veih inver ny h-awin ec Shliggagh, rish y choose dys yn awin ec Baie Baile Easa Dara, berçhagh er çheu chooid varrey as ad ymmydit veih'n Eash Chloaie Veanagh.
Ta ard-cheeall Shliggee 'syn Eash Chloaie Veanagh soilshit liorish ymmodys buill henndeeagh ta nyn lhie faggys da'n valley, Ceathrú Mhór er lheh, er lieh-innys Cúil Irra, 3 km veih'n valley. Ren toghailt, jeh chooid An tÚdarás um Bóithre Náisiúnta da Raad Feayslee Sthie Shliggagh N4 ayns 2002, feddyn magh er injeig thageragh (m. 4000 BRC) as ee fakin magh er boayl y valley noa-emshyragh. V'eh cruinnit liorish jeeig as radling fendeilys, as foddee dy row ee ny boayl traghtee as oardee. Er Edward Danaher, quoi ren y toghailt ayn, ta 'An Machaire Buí taishbyney lhie sheese thieoil jeh'n ard shen ayns Shliggagh, choud's ta foddey-heiltys ny jannooyn ec y voayl taishbyney sleih beayn as rahoil rish ny keeadyn jerrinagh jeh'n wheiggoo milley bleeaney as ny kied cheeadyn jeh'n chiarroo milley bleeaney RC'.[6] Va'n chied çhymbyl ayns Shliggagh troggit mygeayrt tomman mean-eashagh (Ceathrú na Mainistreach Thuaidh, ayns Bailtíní na Garbhóige [7]).
Ta Maurice Fitzgerald, Çhiarn Ard-vriw Nerin, treishtit dy cadjin lesh bunneeaght y valley mean-eashagh, as eh freggyrtagh son troggal Cashtal Shliggee 'sy vlein 1245. Va Shliggagh loshtit dy mennick car ny h-eash mean-eashagh. 'Sy vlein 1257, ren Geoffry O'Donnell, toshiagh Heer Chonnal, co-hooyl er Shliggagh as va'n balley loshtit echey. Ta recorteyderyn çheet er Shliggagh myr "sráidbhaile" ("straid-valley"); fockle ta çheet er balley ny balley beg nagh vel coadit liorish croa ny boalley, as ta jeant seose ass un straid. Ec mean ny 15oo eash dirree yn balley as y phurt rere scansh. She Mannishter Shliggee, y vannishter Ghominicagh, yn un hie mean-eashagh faagit ny hassoo 'sy valley. Va'n vannishter bunnit ec Maurice Fitzgerald ayns 1253, agh v'ee stroit liorish aile ayns 1414, as aahroggit myr t'ee jiu. Tra va Balley Shliggee craghti ec sidooryn Frederick Hamilton ayns 1642, va'n vannishter loshtit as va dagh red costal aynjee stroit. Ta'n chooid smoo jeh'n strughtoor, goaill y cor, yn altar grauit as ny cloisteryn stiagh foast ayn nish.
Eddyr ny bleeantyn 1847 as 1851 daag ny smoo na 30,000 dy leih yn çheer trooid purt Shliggee.[8] Ta clagh cooinaght da ny feallee shen soit er ny keiyn, jeeaghyn harrish y Gharbhóg. T'eh nane jeh tree jallooyn va troggit fo foilliu yn Sligo Famine Commemoration Committee dys smooinaghtyn er dreihyn y Ghortey Vooar. Ta tablad 'sy chooylrey ayn, lesh y chione-linney 'Letter to America, January 2, 1850' ("Lettyr dys America, 2 Jerrey Geuree, 1850") as eh jannoo cur sheese er skeeal trimshagh jeh un lught thie:
| “ | I am now, I may say, alone in the world. All my brothers and sisters are dead and children but yourself... We are all ejected out of Mr. Enright's ground... The times was so bad and all Ireland in such a state of poverty that no person could pay rent. My only hope now rests with you, as I am without one shilling and as I said before I must either beg or go to the poorhouse... I remain your affectionate father, Owen Larkin. Be sure answer this by return of post. | ” |
Er y gherrid, ren Shliggagh soilshey er ny kianglaghyn eddyr eh as rollage as screeudeyr y Goon Show, Spike Milligan, as va tablad rooishtit ec eear-hie y lught Milligan ec Earroo 5 Straid Holborn.[9]
[reaghey] Ynsagh
Ta nuy bun-scoillyn as shey mean-scoillyn ayns Shliggagh. T'ad ny scoillyn smoo scanshoil na Colleish Ursulagh Shliggee ("Ursuline College Sligo"), y vean-scoill as y vun-scoill ny Ben Seyr Ain, Colleish Cronk y Touree, as Scoill Grammar Shliggee.
[reaghey] Arraghey
T'ad ny preeu-arteyryn jeh moggyl raaidey Shliggee na: yn N4 dys Divlyn, yn N15 dys Leffyr, Coontae Ghoon ny Ghoal, as yn N16 dys An Blaic, Coontae yn Chavan. Ta fo-rheynn yn N4 eddyr Shliggagh as Cúil Mhuine jeant seose jeh bollagh dooblit. Va'n chied cheim jeh'n raad shen creaghnit ayns Mee Yerrey Geuree ny bleeaney 1998, as eh shaghney ny baljyn Cúil Mhuine as Baile Easa Dara. Va sheeyney da'n raad shen creaghnit ayns Mee Vean Fouyir 2005, as yn ennym Raad Coonee Sthie Shliggee (Inner Relief Road - IRR) currit er. Ta'n raad shen jeant seose jeh bollagh dooblit veih An Cheathrú Rua dys çhymbyl Cnoc an tSamhraidh, raad dy vel eh goll tessen Droghad Hughes. Va'n droghad foslit er 9 Nollick 1988, as eh shaghney ny preeu-straidyn 'sy valley, trooid ny straidyn cruinlagh v'ayn hannah derrey creaghney yn IRR ayns 2005.
Va'n phreeu-straid 'sy valley - Sráid Uí Chonnaill - ceaghlit dys straid choshee er 15 Luanistyn 2006. Va jallooyn gorrym jeh aahroggal as peamadaghey ny straid taishbynit dys y phobble er 23 Jerrey Souree 2008 ayns lhieggan The Sligo Champion y laa shen. Soilshey yn papyr naight magh ny s'anmey nagh row feme ec pobbyl y valley er y pheamadaghey. Ec y traa t'ayn nish, ta'n straid doont da'n traaght, agh cha row peamadaghey jeant da'n straid.
Hooar Shliggagh kianglaghyn raad yiarn dys Divlyn 'sy vlein 1862, lesh foshley stashoon traenagh Shliggee er 3 Nollick ny bleeaney shen.[10] Va kianglaghyn dys Inis Ceithleann as y twoaie foshlit ayns 1881 as dys Lhimnagh as y jiass ayns 1895. Va'n raad yiarn dys Inis Ceithleann doont ayns 1957 as haink jerrey er shirveishyn troailtee dys Galliu-Innys-Lhimnagh ayns 1963. Er feie bleeantyn mooarey hannee yn raad yiarn dys Galliu-Innys-Lhimnagh foshlit dys shirveishyn lughtey liorish CIE, agh ga dy vel eh ass ymmyd nish, t'eh ny chooid jeh'n çhalee aalhiasaghey Bollagh Raad Yiarn Sheear. Ayns 1966 va stashoon traenagh Shliggee aaenmyssit myr Stashoon Traenagh Vic Ghiarmada as ennym yn irreyder magh Yernagh, Seán Mac Diarmada ass Coontae Lheeahtrim currit er.[11] Ta Iarnród Éireann, obbreyder raad yiarn ashoonagh Nerin, stiurey shirveishyn raad yiarn eddyr-valjagh eddyr Shliggagh as Stashoon Uí Chonghaile ayns Divlyn.
Ta Purt Aeragh Shliggee shirveish er Balley Shliggee as Coontae Shliggee, as t'ee ny lhie mygeayrt 8 km (5 mi) magh ass y valley, faggys da'n Leathros. Ta Aer Árann stiurey bollee etlagh dys Divlyn as Manchuin 'sy Reeriaght Unnaneysit.
Ta purt Shliggee dellal lhongyn beggey as ad seose dys 2,000 thunnaghyn meadragh er mealaastey.[12]
Ta shirveish vaaroose baljagh ayn chammah as ee stiurit ec Bus Éireann. Ta daa vollagh ayn 'sy valley, fer ta gobbraghey ayns çheshvean y valley, as fer elley ta gobbraghey ayns çheu heear y valley. Ta daa vollagh elley ayn 'sy valley as ad jannoo kianglaghyn eddyr Shliggagh as An Leathros as An Ros.[13]
[reaghey] Ym-ysseraght
Ta kiare pabyryn naight ayns Shliggagh. Ta'n Sligo Weekender soilshit magh Jemayrt, y Northwest Xtra Jeheiney, as ta The Sligo Champion as y Sligo Post soilshit magh Jecrean.
Ta'n stashoon radio Ocean FM scaalheaney er feie Shliggagh, as er fei ny coondaeghyn Doon ny Goal, Lheeahtrim as Shliggagh.
[reaghey] Shuyr-valjyn
- Kraozon, y Vritaan, y Rank[14]
- Kempten im Allgäu, y Vaveyr, y Ghermaan (1990)[15]
- Tallahassee, Florida, Steatyn Unnaneysit America[16]
[reaghey] Jeeagh er neesht
- Lhiasaghey Shliggee
- Rolley sleih ass Shliggagh
- Rolley baljyn as baljyn beggey ayns Pobblaght Nerin
- Pryssoon Shliggee
[reaghey] Jallooyn
[reaghey] Kianglaghyn mooie
- Ynnyd-eggey oikoil - Coonseil Valley Corpagh Shliggee (Baarle)
- Eiraght Shliggee (Baarle)
- Coontys giare er Shliggagh veih Rheynn Chooishyn Pobble, Çheerey as ny Gaeltaght (Yernish)
[reaghey] Imraaghyn
- ↑ 1.0 1.1 Table 6 - Population and area of each Province, County, City, urban area, rural area and Electoral Division, 2002 and 2006 (PDF). Census 2006, Volume 1 - Population Classified by Area duillagyn 111-112. Oik Staydraa Nerin (2007-04-26). Feddynit er 2007-10-10. (Baarle)
- ↑ Lesh begnagh 20,000 cummaltee 'syn ard baljagh, ta Shliggagh ny valley smoo ayns sheear hwoaie Nerin. (Çhyndaait veih'n Vaarle) County Profiles - Sligo. Western Development Commission. Feddynit er 2008-05-13.
- ↑ Flanagan as Flanagan, Deirdre as Laurence (1994). Irish Place Names. Gill & MacMillan. ISBN 0-7171-2066-X. “Flanagan & Flanagan suggest abounding in shells as the meaning of Sligeach” (Baarle)
- ↑ 4.0 4.1 History of Sligo. Sligo Borough Council - About Us. Feddynit er 13-05-2008. “The scallop shells [...] were once abundant in the estuary at the mouth of the Garavogue - a river once known as the ‘Sligeach, or ‘shelly place’, giving Sligo its name” (Baarle)
- ↑ Joyce, LL.D., M.R.I.A., P.W.. Irish Local Names Explained. Library Ireland. libraryireland.com. Feddynit er 2007-07-03. “Sligo; named from the river: Sligeach [Sliggagh], F. M., shelly river (slig, a shell).” (Baarle)
- ↑ Danaher, Edward (2007). Monumental beginnings: the archaeology of the N4 Sligo Inner Relief Road. Wordwell Books. ISBN 978-1-905569-15-1.
- ↑ Bergh, Stefan (1995). Landscape of the monuments. A study of the passage tombs in the Cúil Irra region, Co. Sligo, Ireland. Stockholm: Riksantikvarieämbetet Arkeologiska Undersökningar. ISBN 91-7192-945-2.
- ↑ Norton, Desmond (2003). "Lord Palmerston and the Irish Famine Emigration: A Rejoinder". Cambridge University Press, The Historical Journal (46): 155–165.
- ↑ Cohoyrtee Wikipedia (2008-05-13). Spike Milligan. Wikipedia, Y Chicklipaid Heyr. Feddynit er 2008-05-15.
- ↑ Sligo station (PDF). Railscot - Irish Railways. Feddynit er 2007-09-07.
- ↑ Gilligan, James (2006-12-19). Restore name to Sligo rail station. Sligo Weekender. Sligo Weekender Ltd. Feddynit er 2007-07-03.
- ↑ A Profile of County Sligo. Sligo County Enterprise Board. Feddynit er 2007-02-09.
- ↑ City/Town Services - Bus Éireann. Bus Éireann printed timetables. Feddynit er 2008-05-15.
- ↑ Cohoyrtee Wikipedia (06-05-2008). Crozon (er Wikipedia Rangagh). Wikipedia, y Chicklipaid Heyr. Feddynit er 15-05-2008.
- ↑ Cohoyrtee Wikipedia (15-05-2008). (Allgäu) Kempten (Allgäu) (er Wikipedia Ghermaanagh). Wikipedia, y Chicklipaid Heyr. Feddynit er 15-05-2008.
- ↑ Tallahassee Irish Society. Feddynit er 15-05-2008.
|
|
||
|---|---|---|
| Balley corpagh1 | Shliggagh | |
| Baljyn neu-chorpagh2 | Baile an Mhóta · Cúil Mhuine · Iascaigh · An Leathros · Tobar an Choire | |
| Baljyn beggey3 | Achadh Conaire · Áth an Chláir · Baile an Tóchair · Baile Easa Dara · Baile idir dhá Abhainn · Béal an Átha Fada · Béal Átha an Trí Liag · Béal Átha na gCarraigíní · Béal Trá · Beannada · An Chéis · Cill Ghlass · Cliafuine · Cluain na Cúile · Cúil Áine · Droim Chliabh · An Droim Mór Thiar · Fearann Uí Chearnaigh · An Ghaobhach · An Ghráinseach · Goirtín · Inis Crabhann · Mainistir Réadáin · An Mullach Mór · An Ros · An Scrín · Tuar Loistreáin | |
| Baljyn eirinagh | Carraig Beannchar · Ceathrú Hobac Theas · An Cillín Dubh · Cill Mac Taidhg · Eachros · Ráth Bracháin | |
| Baljyn countee ayns clou trome. 1B.E.C. lesh joaraghyn meenit. 2 B.E.C. lesh joaraghyn neu-veenit as ny smoo na 1,000 cummaltee. 3 B.E.C. lesh joaraghyn neu-veenit as ny sloo na 1,000 cummaltee. |
||