Ferdinand Magellan
Ferdinand Magellan, ayns cochaslys neuennymagh veih'n 16oo ny yn 17oo eash | |
| Beashnys | |
|---|---|
| Ruggyr | c. 1480 Y Phortiugal hwoaie[note 1] |
| Baase | 27 Averil 1521 (40–41 bleeaney d'eash) Barriaght Mactan (Mactan, Philippines jiu) |
| Bun baaish | Dunverys , as baase ayns caggey |
| Boayl oanluckee | unknown value |
| Jannooyn | |
| Keird | ronseyder · shiaulteyr · marrinagh |
| Olteynys | Rolley
|
| Çhengaghyn loayrit ny screeuit | Iddaalish · Portiugish · Spaainish |
| Coorse caggee | |
| Ammys | Impiraght y Spaainey |
| Keim chaggee ny pholeen | captan |
| Commander of (DEPRECATED) (en) | Magellan-Elcano expedition (en) |
| Co-chaggey | Battle of Mactan (en) |
| Commagh ayns | |
| 10 Luanistyn 1519 | Magellan-Elcano expedition (en) |
| Lught thie | |
| Sheshey | Justine Picq (en) |
| Paarant | Rui de Rui de Magalhães (en) |
She ronseyder Portiugagh va Fernão de Magalhães ny Ferdinand Magellan (1480 – 27 Averil 1521). Haink eh dy ve ny chied Oarpagh shiaulley tessen y Cheayn Sheealtagh as she eshyn stiur yn ayrn smoo jeh'n chied hiaulley mygeayrt y Dowan. Ren e varrinys shickyraghey dy nee cruinney eh yn Dowan.
V'eh ruggit ayns 1480, as ta ny recortyssyn gra dy row eh ruggit ayns twoaie yn Phortiugal. Ren eh obbraghey 'sy chooyrt reeoil. Tra hooar e phaarantyn, va coontit mastey lught ooasle y Phortiugal, baase, haink Magellan dy ve ny phaitçhey da'n venrein tra v'eh 10 bleeaney d'eash. Dynsee eh ram schleieyn scanshoil 'sy chooyrt reeoil, goaill stiagh jannoo kaartyn, lhuingysseyraght, as rollageydys. Ayns 1505, hie eh stiagh 'sy lhuingys. As eh gobbraghey da'n Phortiugal, hiauill eh dys ram ayrnyn y dowan, lheid as yn Injey, Ellanyn ny Spiosyn, yn Affrick Hiar, as y Varoc. Tra v'eh 'sy Varoc, va Magellan guintit as hooill eh dy baccagh da'n chooid elley jeh'n vea echey. Tra chaill eh e staartey da Ree yn Phortiugal, hie eh d'obbraghey lesh Ree yn Spaainey.
Va Magellan ny chied Oarpagh dy hiaulley trooid Keyllys Magellan as, kyndagh rish shen, va'n keyllys enmyssit ass. Va Magellan marroit ayns ny h-Ellanyn Philippeenagh er 27 Averil 1521 ayns Mactan car cah lesh ny deiney dooghyssagh fo anney Lapulapu tra va cassid ghaddeeaght jeant er.
Chur Çhalse V y Spaainey quieg lhongyn da da'n varrinys mygeayrt y dowan. Cha daink agh un lhong, y Victoria, dy valley.
Noteyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ Ta arganeyssyn ayn bentyn rish boayl cruinn e ruggyree. Foddee dy row eh ruggit ayns Porto, Sabrosa, Vila Nova de Gaia, ny Ponte da Barca.[1][2]
Symnaghyn
[reagh | reagh y bun]Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- "A viagem de circum-navegação de Fernão de Magalhães", Arquivo Nacional Torre do Tombo (ayns Portiugish), 4 Mean Fouyir 2019, er ny hashtey veih’n lhieggan bunneydagh er 31 Mayrnt 2023, feddynit magh er 30 Mean Souree 2023
{{citation}}: CS1 maint: çhengey gyn enney (link) - Simões, Pedro Olavo (20 Mean Fouyir 2019), "Fernão de Magalhães: Acasos e desgraças da primeira volta ao mundo", Jornal de Notícias (ayns Portiugish), er ny hashtey veih’n lhieggan bunneydagh er 30 Mean Souree 2023, feddynit magh er 30 Mean Souree 2023
{{citation}}: CS1 maint: çhengey gyn enney (link)
Kianglaghyn magh
[reagh | reagh y bun]
- Ferdinand Magellan er history.com (Baarle)
- PBS Secrets of the Dead: Magellan's Crossing (Baarle)
- Expedición Magallanes – Juan Sebastian Elcano (Spaainish)
- Ferdinand Magellan – Encyclopædia Britannica (Baarle)
- Kishtaghyn fys ymmydit marish parameadaryn gyn fys
- Ruggyryn 'sy vlein 1480
- Baaseyn 'sy vlein 1521
- Catolee Raueagh Phortiugagh
- Ronseyderyn Portiugagh
- Ny h-Injyn Hiar Spaainagh 'sy 16oo eash
- Keayrt-hiaulleyderyn ny cruinney
- Ronseyderyn er y Çhillee
- Turrys-contoyrtys Magellan
- Shennaghys mooiragh y Phortiugal
- Feallee ass Sabrosa
- Feallee ass ny h-Ellanyn Philippeenagh Spaainagh
- Ronseyderyn Portiugagh er y Cheayn Sheealtagh
- Skimmee chaggee Phortiugagh hooar baase ayns cah