Hans Christian Ørsted
Cummey
She fishigagh as kemmigagh Danvargagh va Hans Christian Ørsted (screeuit dy mennick myr Oersted, Orsted, ny Örsted; 14 Luanistyn 1777 – 9 Mayrnt 1851). Ren eh feddyn magh dy row strooghyn lectragh croo reamyn magnaidagh, y chied chiangley va feddynit magh eddyr y lectraghys as y magnaidys. Ta leigh Oersted as yn unnid oersted (Oe) enmyssit ass.
She toshiagh Eash Airhey yn Danvarg v'eh, as she carrey meen lesh Hans Christian Andersen v'eh. Chammah's shen, v'eh ny vraar lesh y pholitickeyr as y leigh-oayllee Anders Sandøe Ørsted, ren sirveish myr Ard-vinishter y Danvarg eddyr 1853 as 1854.
Jeeagh er neesht
[reagh | reagh y bun]- Shennaghys yn ollymin
- James Clerk Maxwell
- Michael Faraday
- Gian Domenico Romagnosi, ghow tashtey er cleayney lectrostatagh ec snaid airdeylagh.
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]Lhaih neesht
[reagh | reagh y bun]- Möller, P. L. (1852). "The Life of H. C. Oersted". The Soul in Nature, with Supplementary Contributions. Lesh Oersted, H. C. Bohn's scientific library [16]. Er ny hyndaa lesh Horner, L.; Horner, J. B. Lunnin: Henry G. Bohn. dgn. vii–xxii. hdl:2027/loc.ark:/13960/t4zg7w20q. OCLC 8719272.
- Hansen, H. M.; Rasmussen, S. V. (1944). "Ørsted, Hans Christian, 1777–1851, Fysiker". Ayns Bricka, C. F.; Engelstoft, P.; Dahl, S. (rdyn.). Dansk biografisk Leksikon (PDF) (ayns Danish). Ym-l. XXVI. København: J. H. Schultz Forlag. dgn. 575–586. OCLC 2697123.
- Lua error in Module:Citation/CS1/Identifiers at line 614: attempt to index field 'known_free_doi_registrants_t' (a nil value).
- Dibner, B. (1963) [1961]. Oersted and the Discovery of Electromagnetism (2nd ln.). York Noa: Blaisdell Publishing. OCLC 68158139. OL 5882712M.
- Abridged in Lua error in Module:Citation/CS1/Identifiers at line 614: attempt to index field 'known_free_doi_registrants_t' (a nil value).
- Williams, L. P. (1974). "Oersted, Hans Christian". Ayns Gillispie, C. C. (rd.). Dictionary of Scientific Biography. Ym-l. X. York Noa: Charles Scribner’s Sons. dgn. 182–186. ISBN 978-0-68410-121-7. OCLC 89822. OL 23035060M.
- Franksen, O. I. (1981). H. C. Ørsted – A Man of the Two Cultures. Birkerød: Strandbergs Forlag. ISBN 978-8-78720-045-5. OCLC 13213277.
- Norling-Christensen, O. (20 Jerrey Geuree 2012). "H.C. Ørsted". Dansk Biografisk Leksikon (ayns Danish). Gyldendal.
Kianglaghyn magh
[reagh | reagh y bun]Ta tooilley mean ayns Wikimedia Commons bentyn rish: Hans Christian Ørsted.
- Obbraghyn liorish ny bentyn rish Hans Christian Ørsted ec yn Internet Archive
- Physics Tree: Hans Christian Ørsted Details
- Interactive Java Tutorial on Oersted's Compass Experiment National High Magnetic Field Laboratory
- . Encyclopedia Americana. 1920.
Ronnaghyn:
- Kishtaghyn fys ymmydit marish parameadaryn gyn fys
- Ruggyryn 'sy vlein 1777
- Baaseyn 'sy vlein 1851
- Feallee ass Baljaght Langeland
- Kemmigee irryn Ghanvargagh
- Fishigee irryn Ghanvargagh
- Fowderyn bunstooghyn
- Oaylleeyn seyrey
- Fowderyn Boyn Copley
- Olteynyn Academee Reeoil Oaylleeaghtyn y Toolynn
- Feallee kianglt rish y lectraghys
- Olteynyn joarree yn Çheshaght Reeoil
- Sheshaghyn-oltey Heshaght Reeoil Ghoon Edin
- Magnaid-oaylleeyn
- Ollymin
- Ooilley-jeeaghtee