Hernán Cortés
Cochaslys Cortés veih'n 18oo eash, bunnit er y chochaslys va currit liorish y ruegeyder Paolo Giovio | |
| Beashnys | |
|---|---|
| Ruggyr | Hernando Cortés de Monroy y Pizarro Altamirano Mee ny Nollick 1485 Medellín, y Chashteel |
| Baase | 2 Mee ny Nollick 1547 (61–62 bleeaney d'eash) Castilleja de la Cuesta, y Chashteel |
| Bun baaish | Baase najooragh (Buinnagh mooar , as ploorasee) |
| Boayl oanluckee | Caayr Veksico Hospital de Jesús Nazareno (en) |
| 25 Mean Souree 1526 – 3 Jerrey Souree 1526 ← Alonso de Estrada (en) | |
| 30 Mee ny Nollick 1521 – 12 Jerrey Fouyir 1524 ← Cristóbal de Tapia (en) | |
| 13 Luanistyn 1521 – 24 Mee ny Nollick 1521 – Cristóbal de Tapia (en) | |
| Jannooyn | |
| Ream obbree | Conquistador |
| Keird | ronseyder · kiannoort · conquistador |
| Lhing obbree | 1504 (Gregorian) – |
| Çhengaghyn loayrit ny screeuit | Spaainish |
| Coorse caggee | |
| Ammys | Y Spaainey |
| Banglane caggee | Spanish Army (en) |
| Keim chaggee ny pholeen | gineraal |
| Co-chaggey | Spanish conquest of the Aztec Empire (en) |
| Lught thie | |
| Sheshey | Juana Ramírez de Arellano y Zúñiga (en) Catalina Suárez Marcayda (en) |
| Leggad | La Malinche (en) Isabel Moctezuma (en) |
| Paitçhey | slane rolley |
| Paarant | Martín Cortés de Monroy (en) |
Aundyryn | |
Hernán Cortés de Monroy y Pizarro Altamirano, 1d Varkys Ghlion Oaxaca (Mee ny Nollick 1485 – 2 Mee ny Nollick 1547), she conquistador Spaainagh v'eh. Stiur eh yn turrys-contoyrtys hug rish tuittym yn Impiraght Asteckagh as chionnee eh ayrnyn mooarey jeh'n vooar-heer haink dy ve Meksico noa-emshiragh fo reirey ree yn Chashteel 'sy 16oo eash leah. Va Cortés coontit mastey ny ronseyderyn as ny conquistadoryn ghow toshiaght rish y chied phaase jeh coloinaghyn Spaainagh ny h-Americkyn.
V'eh ruggit ayns Medellín, y Spaainey, lesh mooinjer lieh-ooasle. Reih eh geiyrt er contoyrtyssyn as er berçhys 'sy Theihll Noa. Hie eh dys Hispaniola as, ny s'anmey, dys y Choobey, raad hooar eh encomienda (cairys da obbyr viallee er lheh). Feie tammylt beg, ren eh shirveish myr alcalde (briw beg) er y nah valley Spaainagh va bunnit er yn ellan. Ayns 1519, v'eh reiht myr captan y trass turrys-contoyrtys dys y vooar-heer. Hug eh beggan argid echey hene da'n turrys-contoyrtys. Ren e noidys n'oi kiannoort y Choobeby, Diego Velázquez de Cuéllar, cur rish aagherrym er-ash jeh'n turrys-contoyrtys ec y vinnid yerrinagh, agh yiooldee Cortés veih'n oardagh shen.
Lurg e heet dys y vooar-rheynn, chur Cortés strateysh rahoil er bun raad heuee eh rish bun-dooghyssee ennagh n'oi fir elley. Chammah's shen, ghow eh ymmyd jeh ben dooghyssagh, Doña Marina, myr çhyndaader. Ny s'anmey, rug ee yn chied vac echey. Tra chur kiannoort y Choobey çhaghteryn dy ghoaill Cortés seose, chagg eh nyn oi as va'n varriaght echey. Ghow eh ymmyd jeh ny sidooryn elley myr tooilley cooney.[1] Screeu Cortés lettyryn jeeragh da'n ree shirrey bwooise ry-hoi e varriaghtyn ayns ynnyd kerraghey ry-hoi e halleydys. Erreish da ren eh ceau yn Impiraght Asteckagh harrish, va'n enmys marqués del Valle de Oaxaca bronnit er Cortés, tra va'n enmys lhiass-ree, va ny s'ooashley, bronnit er yn ard-dooinney ooasle, Antonio de Mendoza. Ayns 1541, ren Cortés goll er-ash dys y Spaainey raad hooar eh baase shey bleeaney ny s'anmey rere cooishyn najooragh.
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ Hanson, Victor Davis (2007). Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise to Western Power (ayns English). Knopf Doubleday Publishing Group. ISBN 978-0-307-42518-8.
Kianglaghyn magh
[reagh | reagh y bun]- Ruggyryn 'sy vlein 1485
- Baaseyn 'sy vlein 1547
- Feallee ass Las Vegas Altas
- Shennaghys ny h-Asteckee
- Bunneyderyn baljyn Spaainagh
- Meksico choloinagh
- Encomenderos
- Ronseyderyn er Meksico
- Conquistadoryn Spaainagh
- Shennaghys Baja California
- Shennaghys Lhoob California
- Markyssyn y Spaainey
- Feallee ass Morelos
- Gineraalyn Spaainagh
- Ard-varrooderyn Spaainagh
- Ree-varrooderyn Spaainagh
- Catolee Raueagh Spaainagh
- Lught ooasle ayns America Yiass
- Bun-ocklaght California
- Quetzalcoatl
- Jantee chynney-ghunverys