Jump to content

Nerin Hwoaie

Edit links
Co-ordnaidyn: 54°37′N 6°37′W / 54.61°N 6.62°W / 54.61; -6.62
Ass Wikipedia.
Nerin Hwoaie
Northern Ireland (Baarle)
Tuaisceart Éireann (Yernish)
Norlin Airlann (Baarle Albinagh Ultagh)
Preeu-valley
(as y balley smoo) 		Beeal Feirshtey
54°35.456′ Hwoaie 5°50.4′ Heear
Çhengey oikoil
Myn-çhengaghyn as
çhengaghyn ardjynagh		 Baarle Albinagh Ultagh
Reiltys Çhionnal jee-veanit co-heshaghtagh çheusthie jeh monarkaght vunraghtoil pharlamaidagh
 -  Ree Çhalse III
 -  Y Chied Hirveishagh Michelle O'Neill
 -  Y Lhiass Chied Hirveishagh Emma Little-Pengelly
 -  Screeudeyr Steat Hilary Benn
Bunneeaght
 -  Slattys Reiltys Nerin 1920 3 Boaldyn 1921 
 -  Slattys Bunraght 1973 18 Jerrey Souree 1973 
 -  Slattys Nerin Hwoaie 1974 17 Jerrey Souree 1974 
 -  Slattys Nerin Hwoaie 1998 19 Sauin 1998 
Eaghtyr
 -  Yn clane 13,843 km² 
5,345 mi ker 
Earroo yn phobble
 -  Ooley 2008 1,759,000 
 -  Coontey-pobble  1,852,168, 1,903,200[3] 
 -  Glooaght 122/km² 
315/mi ker
LTS (ennymagh) Ooley 2023
 -  Yn clane £63.3 billoon 
 -  Yn dooinney £32,944[4] 
ALD (2022) 0.907[5] 
Argid punt Sostynagh (GBP)
Traa ynnydagh GMT (UTC+0)
 -  Souree (TTLS) BST (UTC+1)
Coad eddyr-voggyl .uk
Coad çhellvane +44[a]

Ta Nerin Hwoaie (Baarle: Northern Ireland, Yernish: Tuaisceart Éireann, Baarle Albinagh Ultagh: Norlin Airlann) ny çheer 'sy Reeriaght Unnaneysit[6] as t'ee ny lhie ayns shiar hwoaie Nerin. Ta joarey eck lesh Pobblaght Nerin 'sy neear as 'sy jiass. Rere staydraa coontey-pobble yn RU 'sy vlein 2001, va 1,685,000 cummaltee 'sy çheer, as ad jannoo seose eddyr kiarroo as treeoo jeh sleih-earroo yn ellan as 3% jeh sleih-earroo yn RU.

Ta Nerin Hwoaie jeant seose jeh shey ass ny nuy coondaeghyn tradishoonagh ayns Queiggey Ulley. V'ee crooit myr aarheynn er lheh jeh'n RU er 3 Boaldyn 1921 fo Slattys Reiltys Nerin 1920, agh ta'n bunneydys bunraghtoil ny lhie ayns Slattys Unnaneys 1800 eddyr y Vretyn Vooar as Nerin. Va reiltys jeeveanit as parlamaid eck er feie 50 bleeaney. Va ny h-undinyssyn shen castit ayns 1972 as astyrit ayns 1973. Ny yei eiyrtyssyn as aa-eiyrtyssyn hene-reiltys y chur er bun reesht va Kiannoortys Nerin Hwoaie as Çhionnal Nerin Hwoaie noa-emshyragh bunnit.

Çheer-oaylleeaght

[reagh | edit source]

Coondaeghyn

[reagh | edit source]
Ard-art: Coondaeghyn Nerin Hwoaie

Ta Nerin Hwoaie jeant seose jeh shey coondaeghyn shendeeagh: Coontae Aontrym, Coontae Ard Maghey, Coontae yn Doon, Coontae 'er Managh, Coontae Ghoirrey, as Coontae Heer Eoin.

Doour Ghleann an Chiúnais, Coontae yn Doon.

Cha nel ny coondaeghyn shen ymmydit ry hoi gurneilys ynnydagh nish, ansherbee; ayns nyn ynnydyn, ta Nerin Hwoaie rheynnit magh ayns shey slystyn as feed, as rheaymyssaghtyn çheer-oaylleeagh anchasley oc, eer ec ny coondaeghyn as enmyn ny slystyn çheet magh assdaue. Ta Coonseil Slystagh 'er Managh goll eiyrt er joaraghyn y choontae tradishoonagh son y chooid. Er y laue elley, ta Coonseil Slystagh Chooil Rhennee çheet magh ass ennym y valley Cooill Rhennee ayns Coontae Ghoirrey.

Logh Éirne Heese, Coontae 'er Managh

Ga nagh vel ny coondaeghyn ymmydit ry hoi cooishyn reiltyssagh, t'ad tannaghtyn myr cur sheese ennoil soiaghey buill. T'ad ymmydit dy h-oikoil da sleih as ad shirrey kied troailt Yernagh, as y çheer ruggyree ry-laccal ayn. Ta ennym y choontae ry-akin ayns Yernish as Baarle er duillag fysseree yn chied troailt, ayns cosoylaght rish y valley ny ard-valley ruggyree ayns kied troailt y Reeriaght Unnaneysit. Ta Commyn Roortaghys Gaeil goaill ymmyd jeh ny coondaeghyn tradishoonagh myr preeu-aght reagheydys as ta fwirranyn reihdagh as dagh coontae yn CRG glackit.

Ta ny joaraghyn coontae foast ry-akin er caslyssyn çheerey yn Ordnance Survey of Northern Ireland as ayns ny h-atlassyn Phillips Street Atlases. Lesh tuittym ymmyd oikoil, dy mennick ta mestid ayn mychione baljyn as ard-valjyn ta nyn lhie faggys da joaraghyn coontae, lheid as Beeal Feirshtey as Lis ny Garvagh, quoi ta rheynnit eddyr coondaeghyn y Doon as Aontrym (ta'n chooid smoo jeh'n daa valley ny lhie ayns Coontae Aontrym, ansherbee).

Halley Ard-valjey Veeal Feirshtey

Noteyn

[reagh | edit source]
  1. ↑ Ta 28 çheet jeeragh lurg +44 tra ta'n peiagh geamagh er linnaghyn thallooin. She 028 yn coad çheusthie jeh'n RU as 048 çheusthie jeh Pobblaght Nerin raad t'eh coontit myr eam thie.

Imraaghyn

[reagh | edit source]
  1. ↑ Ainsworth, Paul (6 Nollick 2022). "'Historic milestone' passed as Irish language legislation becomes law". The Irish News (ayns English). Er ny hashtey veih’n lhieggan bunneydagh er 12 Nollick 2022. Feddynit magh er 7 Nollick 2022. {{cite web}}: Check date values in: |access-date=, |date=, as |archive-date= (cooney)
  2. ↑ "Identity and Language (Northern Ireland) Act 2022 publications – Parliamentary Bills – UK Parliament". Er ny hashtey veih’n lhieggan bunneydagh er 29 Boaldyn 2022. Feddynit magh er 28 Boaldyn 2022.
  3. ↑ Marranys: Cha nel yn imraa taishbynit dy kiart. Jeeagh er y docamadys son sonreeaghtyn.
  4. ↑ "Regional gross domestic product: all ITL regions". Office for National Statistics. 24 Averil 2024. Feddynit magh er 15 Boaldyn 2024.
  5. ↑ "Subnational HDI". Global Data Lab. Feddynit magh er 30 Mean Fouyir 2024.
  6. ↑ The Countries of the UK statistics.gov.uk, feddynit magh er 10 Jerrey Fouyir, 2008. Ta'n Northern Ireland Act 1998 soilshey Nerin Hwoaie magh myr "cooid jeh'n Reeriaght Unnaneysit". Ta'n enmys "çheer cho-ayrnagh" currit er Nerin Hwoaie ny keayrtyn liorish Unnaneyseyryn as moiryn Goaldagh. [1] [2].
She bun ta'n art shoh. Cur rish, son foays y yannoo da Wikipedia.

54°37′N 6°37′W / 54.61°N 6.62°W / 54.61; -6.62

Feddynit ass "https://gv.wikipedia.org/w/index.php?title=Nerin_Hwoaie&oldid=360706"