Çhengaghyn Ooralagh
Ass Wikipedia.
| Ooralagh | ||
|---|---|---|
| Rheam: | Yn Oarpey Hiar as Hwoaie, Yn Aishey Hwoaie | |
| Rang-oardraghey: | Mastey kynnaghyn çhengey smoo y theill | |
| Fo-rheynnyn: | ||
| ISO 639-2: | - | |
|
|
||
She kynney çhengey ny çhengaghyn Ooralagh as 39 çhengaghyn ayns y chynney çhengey shen. T’ad Finnlynnish, Ungaarish as Estoinish ny çhengaghyn smoo scanshoil mastey ny çhengaghyn Ooralagh. Ta’n chooid smoo jeu loayrit ayns y Roosh, agh ta ram loayreyderyn soit ayns yn Estaan, Finnlynn, yn Ungaar, y Romaain, y Serb, as y Clovack.
Cummal |
Rang-oardraghey ny çhengaghyn [reagh]
Ta’n rang-oardraghey tradishoonagh taishbynit heese. Ta ny shenn-enmyn ayns clou iddaalagh.
- Samoidagh Hwoaie
- Enetsish (Yenets, Yenesei-Samoyed) - begnagh marroo
- Nenetsish (Yurak)
- Nganasanish (Tavgy, Tavgi, Tawgi, Tawgi-Samoyed)
- Yuratsish - marroo
- Oogragh
- Finn-Permagh
- Permagh
- Komi (Komi-Zyriagh, Zyriagh)
- Komi Permagh
- Udmurtish
- Finn-Volgagh
- Mari
- Mari (Cheremis)
- Mordvinish
- Çhengaghyn Finn-Volgagh anvio gyn rang-oardraghey
- Merya - (17-oo eash)
- Muromish
- Meshcherish
- Finn-Laplannagh (Finn-Saamagh)
- Sámi (Laplannish, Lappish)
- Sámi Heear
- Saamish Yiass
- Saamish Ume - begnagh marroo
- Saamish Lule
- Saamish Pite - begnagh marroo
- Saamish Hwoaie
- Sámi Hiar
- Saamish Kainuu - marroo
- Saamish Kemi - marroo
- Saamish Inari
- Saamish Akkala - marroo (21-oo eash)
- Saamish Kildin
- Saamish Skolt
- Saamish Ter - begnagh marroo
- Sámi Heear
- Finn-Baltagh
- Estoinish
- Estoinish Yiass (goaill stiagh Mulgi as Tartu)
- Finnlynnish (goaill stiagh Meänkieli ny Finnlynnish Tornedalagh, Finnlynnish Kven as Finnlynnish Ingragh)
- Ingrish (Izhorish) - begnagh marroo
- Karelish
- Karelish chiart
- Ludish
- Karelish Olonetsagh (Livvi, Aunus, Karelish Aunusagh, Olonetsish)
- Livoinish - begnagh marroo
- Vepsish
- Votish - begnagh marroo
- Estoinish
- Sámi (Laplannish, Lappish)
- Mari
- Permagh
Clou-oaylleeaght [reagh]
T’ad soyllee troggallagh ny çhengaghyn Ooralagh na:
- ymmyd rheamyssagh ny meeryn jerree ny gleiynaghey.
- possan mooar caseyn grammeydagh (13-14 caseyn er mean) m.s.:
- Erzya: 12 chase
- Estoinish: 14 caseyn (lesh fer elley fo arganeys)
- Finnlynnish: 15 caseyn
- Ungaarish: 18 caseyn
- Sami Inari: 9 caseyn
- Komi: 27 caseyn ayns abbyrtyn ennagh
- Moksha: 13 caseyn
- Nenetsish: 7 caseyn
- Sami Hwoaie: 6 caseyn
- Udmurtish: 16 caseyn
- Vepsish: 24 caseyn
- coardailys breeocklyn
- gyn keintys grammeydagh
- breear jiooldagh
- a.r.e.
Co-chynneydee reiht [reagh]
Shoh reihys co-chynneydee harrish ny çhengaghyn Ooralagh, as ad taishbyney ny sheean-cheaghlaghyn t'ayn. Cha nel y rolley shoh ny rolley çhyndaaghyn: ta bun cheddin ec co-chynneydee, agh foddee dy vel keeal ny focklyn anchasley nish.
| Gaelg | Proto-Ooralagh | Finnlynnish | Estoinish | Saamish Hwoaie | Erzya | Mari | Komi | Khanty | Mansi | Ungaarish | Nenetsish |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| aile | *tuli | tuli | tuli | dolla | tol | tul | tyl- | - | - | - | tu |
| eeast | *kala | kala | kala | guolli | kal | kol | - | kul | kul | hal | xalya |
| edd | *pesä | pesä | pesa | beassi | pize | pəžaš | poz | pel | pit'ii | fészek | pyidya |
| laue | *käti | käsi | käsi | giehta | ked´ | kit | ki | köt | kaat | kéz | - |
| sooill | *śilmä | silmä | silm | čalbmi | śel´me | šinča | śin | sem | sam | szem | sæw° |
| suntal | *süli | syli | süli | salla | sel´ | šülö | syl | Löl | täl | öl | tyíbya |
| cuishlin / feh | *sïxni | suoni | soon | suotna | san | šün | sën | Lan | taan | ín 'feh' | te' |
| craue | *luwi | luu | luu | - | lovaža | lu | ly | loγ | luw | - | le |
| aane | *mïksa | maksa | maks | - | makso | mokš | mus | muγəl | maat | máj | mud° |
| mooin | *kunśi | kusi | kusi | gožža | - | kəž | kudź | kos- | końć- | húgy | - |
| goll | *meni- | mennä | minema | mannat | - | mija- | mun- | mən- | men- | megy-/men- | myin- |
| beaghey | *elä- | elää | elama | eallit | - | ila- | ol- | - | - | él- | yilye- |
| geddyn baase | *kaxli- | kuolla | koolma | - | kulo- | kola- | kul- | kol- | kool- | hal- | xa- |
| niee | *mośki- | - | mõskma | - | muśke- | muška- | myśky- | - | - | mos- | masø- |
Jeeagh er neesht [reagh]
- Proto-Ooralish
- Çhengaghyn Altaiagh
- Çhengaghyn Ooralagh-Altaiagh
- Çhengaghyn Shapoinagh
- Çhengaghyn Austraineeshagh
- Çhengaghyn Ind-Oarpagh
- Kynney çhengey
- Rolley çhengaghyn
- Çhengaghyn Nostratagh
|
|
|
|---|---|
| Finn-Baltagh | Estoinish (Võroish) · Finnlynnish (Abbyrtyn Savonagh · Kvenish · Meänkielish) · Ingrish · Karelish (Ludish · Karelish Olonetsagh) · Livonish · Vepsish · Votish |
| Finn-Volgagh | Marish · Erzyaish · Meryaish · Meshcherish · Mokshaish · Muromish |
| Laplannagh | Akkala · Hwoaie · Inari · Kemi · Kildin · Lule · Pite · Skolt · Ter · Ume · Yiass |
| Permagh | Komish (Komish-Zyriish · Komish-Phermyakish · Yazvagh) · Udmurtish |
| Oogragh | Khantyish · Mansish · Ungaarish |
| Samoidagh | Enetsish · Kamassish · Koibalish · Matorish (Taygish) · Nenetsish · Nganasanish · Selkupish · Yuratsish |
| Ta clou iddaalagh soilshaghey magh çhengaghyn marroo. | |