Çhengaghyn Gaelgagh
| Celtiagh Gaelgagh | |
|---|---|
| Rheam: | Nerin, Nalbin, Mannin as Nalbin Noa |
| Rang-oardraghey: | Ind-Oarpagh Celtiagh Ellanagh |
| Fo-rheynnyn: |
|
Tra dy row, va çhengaghyn Gaelgagh ry-chlashtyn eddyr Nerin Yiass, Mannin as Nalbin Hwoaie. Va shenn Ghaelg Albinagh focklymagh as shenn Yernish focklymagh feer chasley rish y cheilley, as er lesh sleih she abbyrtyn jeh un çhengey v'ayn. Ta tree çhengaghyn Gaelgagh ayn nish: Gaelg, Gaelg Albinagh (Gàidhlig) as Yernish (Gaeilge). Ta Gaelg Chanadagh ny h-abbyrt dy Ghaelg Albinagh.
Cummal |
Celtiagh P as Q [reagh]
Rere'n chorys Celtiagh P as Q, t'ad cur Celtiagh Q er y vanglane shoh. Ren ny çhengaghyn shoh freayll *[kʷ] jeh Proto-Cheltish; ayns ny çhengaghyn Brythonagh as Goalish, haink eh dy ve [p], as myr shen, t'ad cur Celtiagh P orroo ny keayrtyn. Va *[kʷ] freilt ec Celtibeirish chammah, as myr shen, t'ish fo Celtiagh Q chammah, ga nagh vel ee ny çhengey Gaelgagh.
Cairscreeu [reagh]
Neayr's yn 20oo eash, v'ad cliaghtey screeu Yernish as Gaelg Albinagh lesh lettyryn Gaelgagh. Cha nel eshyn ry-akin jiu agh son jesheenys ny ymmyd shagheydagh dy jioinagh, myr sampleyr, ayns cowraghyn heshaghtyn.
Cairscreeu ny Yernish [reagh]
Va Yernish ny çhengey focklymagh ayns Nerin derrey'n 17oo eash, as ren Gaelg Chlassicagh yn obbyr cheddin ayns Nalbin derrey'n 18oo eash. Ta caghlaaghyn cairscreeu er chur orroo scarrey veih y cheilley; myr sampleyr, ren Rannóg an Aistriúcháin jannoo aashagh y Yernish. T'ad cur Caighdeán Oifigiúil er y chummey noa. Rere'n chummey shoh, ren ad scryssey magh ymmodee lettyryn tostagh, as caghlaa breeocklyn rere fockley magh cadjin (she cummey cadjin t'ayn, as myr shen, cha nel eh soilshaghey magh fockley magh dagh abbyrt).
Cairscreeu ny Gaelg Albinagh [reagh]
Cha ren ad Gaelg Albinagh aashagh 'syn aght shoh, agh ayns 1981, hug roish y Scottish Examinations Board (Oik Scrutaghtyn Nalbin) coyrle son cairscreeu ny çhengey.
Cairscreeu ny Gaelg [reagh]
My row screeuaght Gaelg er lheh ayn roish Yn Aachummey, cha row eh ry-gheddyn ec y traa ghow sleih toshiaght coyrlaghey dy trome lettyraght cadjin. Er yn fa shoh, traa v'ad geabbey cur lhieu cairscreeu stiagh da'n çhengey, ren ad corys noa. Dy cadjin, t'ad gra dy chroo John Philips eh eh hene. V'eh ny Aspick Sodor as Man (1605-1633) currit ayns Bretin, as hug eh Gaelg er yn Lioar Padjer Cadjin. Aghterbee, t'eh jeeaghyn dy row caslyssyn echey rish coryssyn screeu va ry-akin nish as reesht ayns Nalbin. Myr sampleyr, va Lioar Dean Lios Moir as docamad Fernaig screeut ayns Gaelg Albinagh rere corys casley rish.
Raaghyn cadjin [reagh]
| Yernish | Gaelg Albinagh | Gaelg |
|---|---|---|
| Fáilte | Fàilte | Failt |
| Conas atá tú? | Ciamar a tha thu? | Kys t'ou? |
| Cad é an t-ainm atá ort? | Dè an t-ainm a tha ort? | Cre'n ennym t'ort? |
| Is mise... | Is mise... | She mish... |
| Lá maith | Latha math | Laa mie |
| Maidin mhaith | Madainn mhath | Moghrey mie |
| Trathnóna maith | Feasgar math | Fastyr mie |
| Oíche mhaith | Oidhche mhath | Oie vie |
| Go raibh maith agat | Tapadh leat | Gura mie ayd |
| Slán leat | Slàn leat | Slane lhiat |
| Sláinte | Slàinte | Slaynt |
|
|
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Çhengaghyn Celtiagh mooarheeragh† | Celtibeirish† · Galatish† · Goalish† · Lepontish† · Norish† | ||||||||
| Çhengaghyn Celtiagh ellanagh |
|
||||||||
| Çhengaghyn mestit | Bungee† · Sheltish | ||||||||
| Ardjyn as çhengaghyn Celtiagh ayndaue | Y Fro Gymraeg · Breizh-Izel · Eilean Cheap Breatainn · An Ghaeltacht · A' Ghàidhealtachd · Y Wladfa | ||||||||
| Thum-ynsagh | Bunscoill Ghaelgagh · Diwan · Ynsagh trooid mean ny Gaelgey · Gaelscoil · Ynsagh trooid mean ny Bretnish | ||||||||
| Ta (†) cowraghey Anvio | |||||||||